Smyrna Tiyatrosu’ndaki kazıda bulunan heykel başı koruma altında

Kültür ve Gezim Bakanlığı izni, İzmir Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle Yazman Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) tarafınca, Kadifekale bölgesinde yer edinen Smyrna Tiyatrosu’ndaki kazı çalışmalarında “Doğu Vomitoryum” olarak adlandırılan alanda geçen ay bulunan mermer heykel başı, kazı evinin güvenlikli depolarına alındı.

İnsan ölçeğindeki heykel başının, mitolojik varlık Satir’i tasvir etmiş olduğu belirlendi. 1800 senelik bir geçmişe haiz heykel başı, uzman incelemesinin arkasından İzmir Arkeoloji Müzesi’ne teslim edilecek.

Tiyatro alanı sonrasında taş ocağı olarak kullanılmış

Kazı heyeti başkanlığını yürüten İKÇÜ Türk İslam Arkeolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Akın Ersoy, Smyrna Agorası ve Tiyatrosu’nda bu yıl kazılara nisan ayında başlattıklarını belirtti.

Bilhassa tiyatro alanındaki kazılara ağırlık verildiğini söyleyen Ersoy, buradaki sahne binası ve oturma bölümlerindeki çalışmalarda mühim aşama kaydettiklerini belirtti.

Tiyatronun milattan ilkin 3. yüzyıldan itibaren kullanıldığını dile getiren Ersoy, “Milattan sonrasında 4. yüzyılın sonu itibarıyla da tiyatronun terk edildiğini söyleyebiliyoruz. Bu terk edilişten sonrasında da sahne binasının atölyelerden oluşan bir endüstri yapısı haline dönüştüğünü görebiliyoruz. Bununla ilişkin buluntular söz mevzusu. Bizans Periyodu’nin sonunda ve erken Osmanlı Periyodu’nde bölgenin mühim bir taş ocağı olarak kullanıldığını emek harcamalar bizlere gösteriyor.” diye konuştu.

“Asla beklemediğimiz noktada ele geçti”

Tiyatro bölgesi kazılarından çıkan coşku verici son buluntunun Satir başı bulunduğunu aktaran Ersoy, “Sahne binası kazıları esnasında, sahne tasarımında görsel efekt olarak kullanılan tanrılar, tanrıçalar, imparator ve imparatoriçelerin yanı sıra bununla birlikte ikincil varlıklar olarak bildiğimiz Satyros ve buna benzer ikincil varlıklara ilişkin buluntular var. Bir ihtimal bir tüm olarak şu aşamada değil fakat parçalar halinde elimize geçiyor.” ifadelerini kullandı.

Satir başına asla beklemedikleri bir noktada rastladıklarını aktaran Ersoy, şu şekilde konuştu:

“Satyros başının muhtemelen Smyrna Tiyatrosu’nun o görsel efekti içinde bir konumu vardı. Onu bugünden kati söylememiz mümkün değil. Malzemenin dönüştürüldüğü bir süreçte, Bizans ve erken Osmanlı döneminde açık ki Satyros başı, kireç elde edilmek suretiyle taşınmış. Asla beklemediğimiz doğu alt geçit olarak tanımladığımız geçidin derhal girişinde, öteki yapı malzemeleriyle ele geçti. Fazlaca mutlu olduk.”

“Satyroslar, Dionisos ritüellerinde kullanılırdı”

Ersoy, antik tiyatro yapılarında rastlanan Satir tasvirleri mevzusunda şu detayları paylaştı:

“Tiyatrolar, Dionisos’un (Yunan mitolojisinde şarap, nebat, eğlence ve tiyatro tanrısı) himayesi altındaydı. Dionisos ritüelleri içinde tabiat ananın cinleri olan Satyroslar ve doğal onların hanım versiyonları olan Maenadlar kesinlikle yer alırdı. O yüzden de Dionisos tasvirlerinin yanı sıra ikincil varlıklar kısaca tabiat ananın cinleri olan Satyroslar da Dionisos’un varlığını işaret eder, orada oyunu seyredenlere. Tiyatro binalarında bilhassa sahne binalarında önemlidir. Ikimiz de bunlardan birini yakalamış olduk. Umarız başka örnekleri de ele geçiririz.”

“Çirkinliği ifade edecek bir yüz hattı olsun diye dişler gösterilmiş”

Ersoy, antik dönemde Satir figürlerinin genel anlamda insan formunda, belden aşağısının ise at yada teke şeklinde tasvir edilebildiğini belirterek, şunları söylemiş oldu:

“Satyros tabiat ananın hayvansı taraflarını ortaya koyan bir figür, bununla birlikte insanoğlu de ilgilendiriyor. İnsanların içgüdüsel, ilkel duygularını yansıtan figürler bunlar. Doğada bağımsız olarak dolaşıyorlar. Vücutlarının alt kısmı at şeklinde olduğu benzer biçimde teke şeklinde de olabiliyor. İnsan olarak da olabiliyor. Kesinlikle bunun Satyros bulunduğunu işaret eden bir taç koyuyorlar. Bizim örneğimizde çam kozalaklarından yapılmış bir taç var. Gülünç fakat çirkin bir görüntü vermeye çalışıyorlar. Bizim örneğimizde dudaklar aralanmış ve bu aralıktan da çirkinliği ifade edecek bir yüz hattı olsun diye dişler gösterilmiş. Tüm bunlar Satyros’un özellikleri.”



Anadolu Ajansı internet sayfasında, AA Haber Akış Sistemi (HAS) üstünden abonelere sunulan haberler, özetlenerek yayımlanmaktadır. Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan